Hücresel örneğin alınması, hazırlanması ve fikse edilmesi

Hata kaynakları 

Hücresel örneğin elde edilmesi fikse edilmesi ya da konvansiyonel ya da sıvı bazlı preparasyonla işlenmesine ilişkin kılavuzlar için bir bölüm ayrılmıştır. Burada sürecin bu evresindeki hataların kaynaklarını tartışıyoruz.

Örnekleme esnasında hastanın klinik durumu

  • Menstrüasyon sırasında, ya da birkaç gün öncesinde veya sonrasında alınan örnekler, sitolojik yaymaların hatalı yorumlanmasına yol açabilecek dejenere endometrial hücreleri içerebilir.
  • Doğum sonrası (post-natal) sitolojik görünümler yanıltıcı olabilir.
  • Trikomonas gibi aktif enfeksiyonlar, sitolojide potansiyel hata kaynağıdır.
  • Serviks kanserini düşündüren semptomlar, sitolojik sonucu ne olursa olsun klinik olarak tetkik ve takip edilmelidir; klinik kanser olgusunda yanlış negatif sitolojik sonuç gözlenebilir. 
  • Serviks kanserini düşündüren semptomlar, sitolojik sonuç ne olursa olsun, klinik olarak tetkik ve takip edilmelidir.
  • Klinik kanser olgusunda, yanlış negatif sitolojik sonuçlar gözlenebilir.

 

Serviksin görünür hale getirilmesi ve örneğin alınması

  • Serviksin yetersiz örneklenmesi, yanlış negatif sitolojinin önemli bir nedenidir ve bu durum  serviksin anormal olduğunun bilindiği durumlarda gerçek yanlış negatif yaymaların nedeni olarak değerlendirilir (Renshaw 2000).
  • Serviksin görünür hale getirilmesi zor olabilir ve örneğin 'kör' alındığı bu durumda geçiş zonu temsil edilmeyebilir.
  • Spatula/fırçanın epitel yüzeyine doğrudan temasından emin olunması için mukus tıkacı silinmezse; mukus ve inflamatuar hücreler, yetersiz değerlendirmeye yol açacak şekilde, hücreleri maskeleyebilir.
  • Örnekleme sırasında toplayıcı araçla beş kez 360 derece rotasyon yapılmazsa; örnek serviksteki bir anormalliği yansıtmayabilir. 

Serviksin yetersiz örneklenmesi, yanlış negatif sitolojinin önemli bir nedenidir.

 

Örnekleme aletinden hücrelerin kaybı

  • Konvansiyonel yayma hazırlanırken, spatuladaki hücreler  doğrudan lama aktarılır ancak örneğin çoğu spatulada kalabilir ve onunla beraber atılabilir (Huchinson ve ark .1999).
  • Sıvı bazlı sitoloji büyük oranda bu sorunu çözer çünkü bütün örnek, sıvı kabına aktarılır. Ancak teknik olarak önerildiği gibi, fırça’vial‘ içinde bırakılmazsa SurePath fırçasında kalan bazı hücreler atılabilir (Bigras ve ark. 2003). 
  • ThinPrep fırçasında hücreler kaybedilebilir (Umana ve ark. 2013) ve bu tekniğin prosedüründe önerildiği üzere, fırça atılmadan önce iyice çalkalanmalıdır.

 

Endoservikal kanal içindeki lezyonlar veya küçük lezyonlar

  • Küçük lezyonlar endoservikal kanal içlerinde yukarılarda yerleşmiş olabilir ve spatula ya da fırçanın erişiminin dışında kalabilir.

Konvansiyonel yaymaların preparasyonu ve fiksasyonu

  • Konvansiyonal yayma eğer hücreler havada kurumadan fikse edilmezse, anormal hücrelerin değerlendirilebilmesi riskli hatta imkansız olabilir. Kuruma, nükleer detayın korunması ve boyanmayı etkiler. Sıvı bazlı sitoloji bu sorunu önler ve onun ana avantajlarından biri de budur.

Örneğin (lam veya vial) etiketlenmesi ve istem formunun doldurulması

  • Doğru sitoloji sonuçları için doğru klinik bilgiye gereksinim vardır: sitolojik değerlendirme hataları ve hatalı yönetim önerileri, yanlış bilgilendirilmiş laboratuardan kaynaklanabilir.
  • Örneğin kaynağı, hastanın adı (doğru heceleme ile), doğum tarihi, son adet tarihi, tarama geçmişi ve semptomlar istem formuna doğru olarak kaydedilmeli ve lam veya vial üzerindeki bilgilerle uyuşmalıdır. 

 

Yaymaların toplanması, hazırlanması ve fikse edilmesinde KG ve KK metodları

  • Konvansiyonel yaymaların düzgün fiksasyonundan ve hücresel örneklerin doğru  alınmasından emin olunması için yeni başlayanların eğitimi ve gözetimi çok önemlidir.     . 
  • Eğitim, Avrupa ve NHSCSP  kılavuzları gibi yazılı ve açıklamalı dökümanlara erişimi sağlamalıdır. (Arbyn ve ark. 2007; NHSCSP 2006 b).
  • Gözetim (danışmanlık) günlük bazda erişilebilir olmalıdır, örneğin serviksin görünür hale getirilmesinde zorluk yaşanıyorsa ilgili uzmana ulaşılmalıdır (KK).
  • Doğru doldurulmamış istem formları veya örneklerle uyumsuzluk halinde geri bildirim - gereğinde test tekrarı isteme (KK)
  • Yetersizlik oranlarının izlenebilmesi için, örneklemeyi yapanlara ve kliniklere sitoloji sonuçlarının geri-bildirimi yapılmalıdır.
  • Yetersizlik oranlarının izlenmesi, konvansiyonel yaymalar için yararlı olabilir ancak sıvı bazlı sitoloji için çoğu örnek raporlamaya yeterli hücresellik içerdiğinden pek gerekli değildir (KG).
  • Geçiş zonu örneklemesinin kanıtları bulunan  ve bulunmayan lamlarının oranı, sıvı bazlı ve konvansiyonel yaymaları örnekleyenlerin performansını izlemde kullanılabilir (Faraker& Greenfield 2013) (KG).

Hücresel örneklerin alınmasında KK ve KG için;

  • Yaymaları alanların tümünün yeterli eğitimi
  • Yazılı, görsel kılavuzlara erişimin sağlanması
  • Serviks görülemiyorsa  danışılması (konsültasyon istenmesi)
  • Sitoloji sonuçlarının, yaymayı alanlara geri bildirimi
  • Kişiler ve kliniklerin performans izlemi için, geçiş zonu örneklemesi ve yeterlilik oranlarının izlenmesi
  • Bilinen hata kaynaklarının önlenmesi için klinik ve laboratuarlar arasında yeterli iletişim

 

X