Squamous cell carcinoma (SCC)

Το διηθητικό καρκίνωμα συνήθως διαγιγνώσκεται σε γυναίκες με συμπτώματα που υποδηλώνουν καρκίνο αλλά η κυτταρολογία συμμετέχει επίσης στην διερεύνηση.  Η κυτταρολογία θεωρείται μη αξιόπιστη στον κλινικό καρκίνο διότι συνδέεται με αιμορραγία και φλεγμονή που επικαλύπτουν την πυρηνική λεπτομέρεια.

Μία πρόσφατη μελέτη του NHS Cervical Screening Programme έδειξε ότι η κυτταρολογία σε συμπτωματικές νεαρές γυναίκες (20-29 ετών) με καρκίνο μπορεί να είναι περισσότερο αξιόπιστη από ότι θεωρούνταν στο παρελθόν (Landy et al. 2015). Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η  πλειονότητα των καρκίνων σε αυτήν την ηλικία πιθανότερο να  είναι πρώιμοι καρκίνοι (στάδιο IA ή IB) παρά προχωρημένοι κλινικοί καρκίνοι. 

Μικροδιηθητικό (στάδιο IA) καρκίνωμα εκ πλακώδους επιθηλίου σχεδόν πάντοτε αναπτύσσεται σε υπόβαθρο εκτεταμένης CIN3, που αποτελεί και την πιο πιθανή αλλοίωση που φαίνεται στα κυτταρολογικά δείγματα. Γυναίκες σταδίου IA πιθανόν να είναι ασυμπτωματικές και ο καρκίνος να αναχνεύεται με την κυτταρολογία.

Γυναίκες με πρώιμο διηθητικό καρκίνο (IB1) μπορεί επίσης να είναι ασυμπτωματικές και να ανιχνεύονται με την κυτταρολογία. Λανθάνοντες καρκίνοι δεν είναι κλινικά εμφανείς όταν λαμβάνεται το κυτταρολογικό δείγμα.

Αν και τα συμπτώματα θα πρέπει πάντα να διερευνόνται ανεξαρτήτως αποτελέσματος στην κυτταρολογία, ένα μη φυσιολογικό αποτέλεσμα ίσως επιταχύνει την διάγνωση και διαχείριση. 

 

Κυτταρολογία του τραχήλου σε γυναίκες με διηιητικό καρκίνο

  • Κυτταρολογία μπορεί να είναι μη αξιόπιστη σε κλινικά προχωρημένους καρκίνους
  • Διηθητικό καρκίνωμα μπορεί μόνο να υποδειχθεί στην κυτταρολογία καθώς τα μορφολογικά χαρακτηριστικά συμπίπτουν με HSIL
  • Μικροδιηθητικό καρκίνωμα (στάδιο IA) αποτελεί μία μόνον ιστολογική διάγνωση
  • Μικροδιηθητικό καρκίνωμα συνήθως αναπτύσσεται σε ένα υπόβαθρο εκτεταμένης CIN3 / HSIL, που αποτελεί και την αλλοίωση που φαίνεται στα κυτταρολογικά δείγματα

 

 

Κυτταρολογία του διηθητικού καρκινώματος εκ πλακώδους επιθηλίου

Παρουσίαση

Σε ένα διηθητικό καρκίνωμα, tumour diathesis και/ή νέκρωση είναι ένα χαρακτηριστικό.  (Είναι σπάνιο να βρεθεί μία κακοήθεια με ένα εντελώς καθαρό υπόβαθρο, αλλά μπορεί να συμβεί). Tumour diathesis είναι το αποτέλεσμα της διάσπασης του νεκρωτικού ιστού, που σχηματίζει κοκκιώδες και πρωτεϊνικό ίζημα με ποικιλλομορφία χρώσης. Καθώς ο όγκος αναδύεται και εξελκώνεται, τείνει να αιμορραγεί ώστε να εμφανίζονται αιμορραγικά στοιχεία σε κακοήθη δείγματα. Πυρηνικά και κυτταροπλασμαστικά υπολείμματα ως αποτέλεσμα της νέκρωσης, καθώς και φλεγμονώδες εξίδρωμα, είναι χαρακτηριστικό του κυτταρολογικού υποστρώματος.

Tumour diathesis μπορεί να είναι λιγότερο εμφανής σε κυτταρολογία υγρής φάσης συγκριτικά με την συμβατική κυτταρολογία, και τα περισσότερα αιμορραγικά και φλεγμονώδη στοιχεία θα έχουν απομακρυνθεί κατά την διάρκεια της επεξεργασίας. Η ποσότητα του υλικού στο δείγμα προφανώς ποικίλλει και αυτό οφείλεται στην εντόπιση του όγκου, το μέγεθος του, συνοδά κυτταρολογικά στοιχεία (αίμα, φλεγμονή, νέκρωση κτλ.) και την τεχνική δειγματοληψίας. 

Προσοχή πρέπει να δοθεί στην κλινική παρουσίαση όταν υπάρχει υπόνοια διηθητικού καρκινώματος στην κυτταρολογία.

 

Πυρήνας

Υπερχρωμασία είναι ένα σταθερό χαρακτηριστικό των κακοήθων νεοπλασματικών κυττάρων.

Κατανομή της χρωματίνης ποικίλλει μεταξύ κυττάρων της ίδιας ομάδας, συγκυτιακού σχηματισμού ή μεμονωμένων. Μερικά κύτταρα εμφανίζουν λεπτή κοκκίωση της χρωματίνης, μερικά αδρή κοκκίωση της χρωματίνης και μερικά έχουν θολή, περιθωριοποιημένη χρωματίνη. Η κατανομή πάντως είναι ανώμαλη. Πυρηνική διαύγαση και ποικίλλος αριθμός μακρο-πυρηνίων μπορεί να εμφανιστούν – ειδικά σε χαμηλά διαφοροποιημένους όγκους.

Ο αριθμός των πυρήνων ανά κύτταρο μπορεί να ποικίλλει από ένα πυρήνα μέχρι πολλαπλούς πυρήνες.

Συχνές μιτώσεις και ανώμαλες μιτώσεις είναι ένα χαρακτηριστικό διηθητικού καρκίνου.

                 

Κυτταρόπλασμα

Όπως έχει ήδη περιγραφεί και παρουσιάζεται παρακάτω, το κυτταρόπλασμα ποικίλλει μεταξύ άφθονου σε κερατινοποιημένο και μη-κερατινοποιημένο μεγαλοκυτταρικό καρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο και φτωχού σε μικροκυτταρικό καρκίνωμα. Έτσι η NC αναλογία ποικίλλει μεταξύ αυτών των τύπων καρκινώματος. 

 

vΚυτταρολογικά χαρακτηριστικά που υποδηλώνουν διηθητικό καρκίνωμα εκ πλακώδους επιθηλίου

  • Tumour diathesis, αιμορραγικά στοιχεία και νέκρωση
  • Πλειόμορφοι υπερχρωματικοί πυρήνες
  • Ανώμαλη κατανομή χρωματίνης με πυρηνική διαύγαση
  • Προέχοντα ανώμαλα συνήθως πολλαπλά πυρήνια
  • Κερατινοποίηση των κυττάρων και στοιχεία κερατίνης
  • Συχνές μιτώσεις

 

Κερατινοποιημένο καρκίνωμα εκ πλακώδους επιθηλίου

Παρουσίαση

Λόγω της εξωφυτικής φύσης του κερατινοποιημένου SCC, το δείγμα συνήθως προέρχεται απευθείας από τον όγκο παρά από αποφολίδωση έτσι η παρουσίαση στο κυτταρολογικό παρασκεύασμα μπορεί να είναι εντελώς ξεκάθαρη. Η πλειονότητα των καρκινικών κυττάρων εμφανίζεται μεμονωμένα ή σε συγκυτιακούς σχηματισμούς. Στα LBC (υγρής φάσης) δείγματα, υπάρχει ένα υψηλότερο ποσοστό μεμονωμένων κυττάρων που οφείλεται στην ειδική επεξεργασία που υφίστανται. Τα κύτταρα παρουσιάζουν ποικιλία σε μέγεθος και σχήμα (παράξενα/πλειόμορφα). Ελεύθερη κερατίνη, παρακεράτωση και υπερκεράτωση μπορεί να υπάρχει καθώς επίσης και μεμονωμένα κερατινοποιημένα κύτταρα.

 

Πυρήνες

Οι πυρήνες είναι υπερχρωματικοί με αδρή κοκκίωση της χρωματίνης, πυρηνική διαύγαση και ανώμαλη κατανομή της χρωματίνης. Μακροπυρήνια σε κερατινοποιημένα κύτταρα είναι σπάνια αλλά μπορεί να παρατηρηθούν σε χαμηλής διαφοροποίησης κύτταρα στο ίδιο δείγμα.

                       

Κυτταρόπλασμα

Το κυτταρόπλασμα είναι πεπαχυμένο, πυκνό και λαμπερό. Κυρίως η  πυκνότητα ποικίλλει μεταξύ των κακοήθων κυττάρων. Η χρώση ποικίλλει αλλά υπάρχει μεγάλος αριθμός πορτοκαλοχρόων κακοήθων κυττάρων συγκρινόμενα με βασεόφιλα κύτταρα.

Η NC αναλογία ποικίλλει από κύτταρο σε κύτταρο και μπορεί να είναι χαμηλή λόγω του άφθονου κερατινοποιημένου κυτταροπλάσματος. 

 

Σχήμα 9c-19 (a-c). Κερατινοποιημένο υπόβαθρο σε καρκίνωμα εκ πλακώδους επιθηλίου

(a) Χαμηλή μεγέθυνσης παρατήρηση σε LBC δείγμα που δείχνει τμήματα ιστού, πορτοκαλόχροα κύτταρα, ομάδες πολυμορφοπύρηνων και νεκρωτικά στοιχεία. 
(b) Ελεύθερη κερατίνη σε κερατινοποιημένο καρκίνωμα εκ πλακώδους επιθηλίου. 
(c) Παρακεράτωση σε μία εκφυλισμένη κυτταρική ομάδα

 

 

Σχήμα 9c-20 (a-e) Είδη κυττάρων σε κερατινοποιημένο καρκίνωμα εκ πλακώδους επιθηλίου

(a) Πλειόμορφοι πολλαπλοί πυρήνες σε ένα κακόηθες κύτταρο με άφθονο βασεόφιλο κυτταρόπλασμα
(b) Γωνιώδεις υπερχρωματικοί πυρήνες και βασεόφιλο κυτταρόπλασμα. Tumour diathesis επίσης υπάρχει.
(c) Πλειόμορφοι πυρήνες ποικίλλου μεγέθους περιλαμβάνοντας γυρινοειδούς τύπου κύτταρο με πυκνό βασεόφιλο κυτταρόπλασμα
(d) Κερατινοποιημένο κύτταρο με πυκνό πορτοκαλόχρουν κυτταρόπλασμα
(e) Γυρινοειδούς τύπου κύτταρο με βασεόφιλο κυτταρόπλασμα

 

Πλακώδες καρκίνωμα εκ πλακώδους επιθηλίου χωρίς κερατινοποίηση

Παρουσίαση

Εμφάνιση ποικίλλει μεταξύ καρκινωμάτων καλής και χαμηλής διαφοροποίησης. Καλής διαφοροποίησης μη-κερατινοποιημένο καρκίνωμα εμφανίζει συνεκτικές ομάδες κυττάρων με καλά καθορισμένα κυτταρικά όρια παρόμοια με αυτά που υπάρχουν σε HSIL. Σε χαμηλής διαφοροποίησης καρκίνωμα τα κυτταρικά όρια είναι ασαφή και το κυτταρόπλασμα ευαίσθητο και εύθρυπτο. Μορεί να είναι δύσκολη η διάκριση ενός μη κερατινοποιημένου καρκινώματος χαμηλής διαφοροποίησης από το αδενοκαρκίνωμα. Μακροπυρήνια είτε υπάρχουν είτε όχι.

Tumour diathesis και απόκριση του ξενιστή (φλεγμονή) είναι συχνά σε μη-κερατινοποιημένο καρκίνωμα εκ πλακώδους επιθηλίου. Ανάλογα με την τεχνική δειγματοληψίας το υλικό μπορεί να είναι άφθονο στο παρασκεύασμα. Λόγω της συχνής αγγειώδους αιμορραγικής φύσης του όγκου, κατά την δειγματοληψία το δείγμα μπορεί να  περιέχει πολλά αιμορραγικά στοιχεία που επηρεάζουν το χρωστικό αποτέλεσμα. 

Πυρήνας

Οι πυρήνες είναι υπερχρωματικοί με ποικιλία σε μέγεθος και σχήμα. Όταν αποφολιδώνονται σε ομάδες ή συγκυτιακούς σχηματισμούς, οι πυρήνες είναι πολυπληθείς και αλληλοεπικαλυπτόμενοι με απώλεια προσανατολισμού.

Η χρωματίνη είναι συνήθως αδρή, κοκκιώδης και ανώμαλα κατανεμημένη εντός του πυρήνα – αλλά μπορεί να εμφανίζεται σε κάποιες περιπτώσεις ομαλά κατανεμημένη.

Πυρήνια είναι συνήθως προεξέχοντα. Μακροπυρήνια είναι επίσης ένα χαρακτηριστικό: συνήθως είναι ανώμαλα κατανεμημένα εντός του πυρήνα και ποικίλλουν σε αριθμό μεταξύ των πυρήνων.

Κυτταρόπλασμα

Το κυτταρόπλασμα είναι ελαφρώς βασεόφιλο σε καλά διαφοροποιημένο μη-κερατινοποιημένο καρκίνωμα και μπορεί να είναι αφανές και άχρωμο σε καρκίνωμα χαμηλής διαφοροποίησης. 

 

Σχήμα 9c-21 (a-d). Μη-κερατινοποιημένο καρκίνωμα εκ πλακώδους επιθηλίου 

(a) Tumour diathesis μαζί με σοβαρού βαθμού δυσκαρυωτικά κύτταρα με προέχοντα πυρήνια σε ένα LBC δείγμα
(b) Σοβαρού βαθμού δυσκαρυωτικά  κύτταρα με προεξέχοντα πυρήνια και πυρηνική διαύγαση.Tumour diathesis επίσης υπάρχει
(c) Πυρήνες υποδηλώνοντας καρκίνωμα με εμφανή ανώμαλη μεμβράνη, ανώμαλη χρωματίνη και πυρηνική διαύγαση.
(d) Υπερχρωματικές πολυπληθείς κυτταρικές ομάδες σε καλά διαφοροποιημένο μη-κερατινοποιημένο καρκίνωμα από πλακώδες επιθήλιο που δείχνει χαρακτηριστικά σοβαρής δυσκαρύωσης στα όρια της ομάδος. Αυτή η εμφάνιση δεν μπορεί να διακριθεί από HSIL

 

Μικροκυτταρικό (νευροενδοκρινικό) καρκίνωμα

Παρουσίαση      

Ο όρος μικροκυτταρικό καρκίνωμα αναφέρεται σε υψηλής επιθετικότητας καρκινώματα με νευροενδοκρινική διαφοροποίηση. Αυτά τα καρκινώματα είναι σπάνια (<2% των διηθητικών καρκίνων τραχήλου) και είναι παρόμοια με το μικροκυτταρικό καρκίνωμα του πνεύμονα. Αυτά διαγιγνώσκονται σπάνια στην κυτταρολογία (Ciesla et al. 2001).  Κυτταρολογικά, αυτοί οι όγκοι παρουσιάζονται με διάσπαρτα υπερχρωματικά μικρού έως μέσου μεγέθους κύτταρα με ελάχιστο κυτταρόπλασμα και υψηλή NC αναλογία. Χαλαρές και συμπαγείς ομάδες με πυρηνικό καλούπιασμα μπορούν επίσης να παρατηρηθούν. Tumour diathesis συνήθως υπάρχει. Τα κύτταρα εντός των ομάδων είναι πολυπληθή και δεν εμφανίζουν αρχιτεκτονική συνοχή. Αιμορραγικά στοιχεία συχνά σχετίζονται με αυτόν τον όγκο.

 

Πυρήνας

Οι πυρήνες είναι μικροί, στρογγυλοί έως ωοειδείς και σχετικά ομοιόμορφοι σε μέγεθος. Είναι υπερχρωματικοί αλλά ο βαθμός υπερχρωμασίας ποικίλλει μεταξύ των κυττάρων. Η χρωματίνη είναι λεπτοκοκκιώδης και ανώμαλα κατανεμημένη με προεξέχοντα χρωμόκεντρα και μη εμφανή πυρήνια. Πυρηνικό καλούπιασμα παρατηρείται στις κυτταρικές ομάδες. Μιτώσεις μπορεί να είναι συχνές.

Οι πυρήνες είναι μεγαλύτεροι (2 φορές από το μέγεθος ενός φυσιολογικού πυρήνα διαμέσου κυττάρου) σε σύγκριση με τους περιγραφόμενους σε HSIL μικροκυτταρικού τύπου.

 

Κυτταρόπλασμα

Το κυττταρόπλασμα είναι ελάχιστο, ευαίσθητο με ασαφή όρια.

X