Rak drobnokomórkowy

Stanowi ok. 20-25% pierwotnych raków p?uc. Wi?kszo?? chorych to palacze tytoniu. Cz?sto daje rozsiane przerzuty, rokowanie jest z?e.

Rak drobnokomórkowy jest nowotworem neuroendokrynnym. W cytoplazmie znajduj? si? ziarnisto?ci neurosekrecyjne, które daj? pozytywny odczyn immunocytochemiczny z przeciwcia?ami przeciwko markerom neuroendokrynnym takim jak np. chromogranina.

Rak drobnokomórkowy klasycznie zbudowany jest z ma?ych, okr?g?ych lub wrzecionowatych komórek ze sk?p? cytoplazm?. Martwica i wysoki indeks mitotyczny s? cechami charakterystycznymi. Tzw. wariant po?redni zbudowany jest z wi?kszych komórek z bardziej widoczn? cytoplazm? i p?cherzykowym j?drem.

Cytologiczne cechy diagnostyczne (plwocina i pop?uczyny oskrzelowe)

  • Pasma ma?ych izolowanych komórek (dwukrotnie wi?kszych od limfocytów, niekiedy wi?kszych)
  • Sk?pa cytoplazma, nieregularne, hiperchromatyczne j?dra kszta?tu marchewki, modeluj? si?
  • Ziarnista chromatyna, nie rzucaj?ce si? w oczy j?derka
  • Mitozy
  • Zmiany zwyrodnieniowe

Cytologiczne cechy diagnostyczne (BAC i wymazy szczoteczkowe z oskrzeli)

  • Lepiej zachowane, wi?ksze komórki (owalne lub wrzecionowate) ni? w plwocinie
  • Modelowanie i grupowanie si? j?der
  • Du?e gruboziarniste lub piknotyczne j?dra
  • Otwarty charakter chromatyny
  • Zgniecione j?dra i komórki (przy wykonywaniu rozmazu)

Diagnostyka ró?nicowa

  • Hiperplazja komórek rezerwowych
  • Limfocyty
  • Blastoma pulmonis
  • Karcinoid
  • Rak nie drobnokomórkowy
  • Mi?sak Ewinga
  • Neuroblastoma

W hiperplazji komórek rezerwowych te? widzimy modelowanie si? j?der ale komórki s? mniejsze i wykazuj? wi?ksz? kohezj? ni? komórki raka drobnokomórkowego. Komórki limfoidalne z procesów zapalnych lub z ch?oniaka le?? zwykle izolowane, nie tworz? grup ani gniazd. Ponad to limfocyty s? mniejsze od komórek raka drobnokomórkowego. W karcinoidzie nie stwierdza si? modelowania j?der, martwicy ani mitoz a chromatyna jest bardziej gruboziarnista. Odró?nienie raka drobnokomórkowego od atypowego karcinoidu jest trudniejsze. Zwykle raki drobnokomórkowe maj? mniej cytoplazmy i bardziej drobnoziarnist? chromatyn? oraz wykazuj? wi?cej modelowania j?der.W diagnostyce ró?nicowej z nisko zró?nicowanym rakiem p?askonab?onkowym lub gruczolakorakiem drobnoziarnista, py?kowa chromatyna, brak j?derek i modelowanie si? j?der przemawiaj? za rakiem drobnokomórkowym.

Immunocytochemia:

  • Neuroendocrine markers + (Chromogranin A, CD56, NSE, Synaptophysin)
  • Cytokeratin 7 +
  • Cytokeratin 5 –
  • Cytokeratin 20 –
  • TTF-1 + 
Sputum
Sputum
Brush
Wash
FNA
FNA
FNA
Small cell carcinoma. Extensive cellular necrosis with a single cluster of malignant round to ovoid cells appearing as naked nuclei with fine powdery chromatin and lack of nucleoli. Note the prominent nuclear molding.
Small cell carcinoma. Note the small to intermediate cell size, naked appearance of the nuclei, fine powdery chromatin, and a few karyorrhectic nuclei. Focal nuclear molding. 
Small cell carcinoma. Malignant cells with nuclear molding, relatively small cell size, naked nuclei, and fine powdery chromatin. 
Small cell carcinoma. Malignant cells with prominent nuclear molding, lack of cytoplasm ("naked nuclei"), relatively small cell size, fine powdery chromatin, and lack of nucleoli.
Small cell versus lymphocytes.
Reserve cell hyperplasia.

FNA:

FNA
FNA
FNA
Histology

Bronchial brush:

Bronchial brush
Bronchial brush
Bronchial brush

 

X