Guzy neuroendokrynne (Karcinoid)

Klasyfikacja WHO wyró?nia nast?puj?ce typy neuroendokrynnych guzów p?uc:

Karcinoid, atypowy karcinoid, wielkokomórkowy rak neuroendokrynny i rak drobnokomórkowy.

Wszystkie te nowotwory w ultrastrukturze wykazuj? w cytoplazmie ziarnisto?ci neurosekrecyjne.W ró?nym stopniu daj? pozytywny odczyn immunohistochemiczny na obecno?? chromograniny A (najbardziej specyficzny), synaptofizyny, NSE, Leu-7 (CD57). Mo?na te? wykaza? obecno?? ACTH, insuliny, kalcytoniny, gastryny, VIP.

Wielkokomórkowy rak neuroendokrynny zbudowany jest z du?ych komórek z neuroendokrynnymi cechami j?dra i organoidnym charakterem wzrostu charakterystycznym dla neuroendokrynnych guzów. Wykazuj? one immunohistochemiczne i ultrastrukturalne cechy nowotworu neuroendokrynnego.

Natomiast rak wielkokomórkowy z ró?nicowaniem neuroendokrynnym jest nie do odró?nienia w mikroskopie ?wietlnym od raka wielkokomórkowego niezró?nicowanego ale wykazuje immunohistochemiczne i ultrastrukturalne cechy ró?nicowania neuroendokrynnego. Rokowanie chorych z tymi nowotworami jest z?e.

Typowy karcinoid

Te nowotwory neuroendokrynne rzadko daj? przerzuty a rokowanie jest zwykle bardzo dobre. Na ogó? zlokalizowane s? centralnie cz?sto z du?ym komponentem ?ródoskrzelowym. Cz?sto pokryte s? niezmienionym nab?onkiem oskrzelowym co powoduje, ?e komórki guza nie z?uszczaj? si? do plwociny.      

Cytologiczne cechy diagnostyczne

  • Grupy komórek o niewielkiej kohezji i komórki izolowane
  • Uk?ady acinarne i rozetkowate
  • Okr?g?e, walcowate lub plazmacytoidalne komórki
  • J?dra podobne do siebie z ziarnist? chromatyn? typu „sól z pieprzem”
  • Obfita ró?owa cytoplazma
  • Rozga??ziaj?ce si? naczynia w?osowate
  • Nieliczne mitozy

Diagnostyka ró?nicowa

  • Lagodne komórki nab?onka oskrzelowego
  • Gruczolakorak
  • Rak drobnokomórkowy
  • Atypowy karcinoid
  • Ch?oniak z?o?liwy
  • Guz mezenchymalny (karcinoid wrzecionowatokomórkowy)

Komórki niektórych karcinoidów maj? tak ?agodny, monomorficzny wygl?d, ?e mo?na by je pomyli? z komórkami nab?onka oskrzelowego ale maj? mniejsz? kohezj?, bardziej ziarnist? chromatyn? i nie maj? rz?sek. Uk?ady rozetkowe niektórych karcinoidów budz? podejrzenie gruczolakoraka ale w tym ostatnim komórki nowotworowe wykazuj? wi?kszy polimorfizm. Limfocyty maj? bardziej sk?p? cytoplazm? i nie tworz? grup komórek.

Brak mitoz i martwicy odró?nia karcinoid od atypowego karcinoidu I raka drobnokomórkowego.

Atypowy karcinoid

Atypowy karcinoid ( dobrze zró?nicowany rak neuroendokrynny) jest bardziej agresywny ni? typowy karcinoid.

Cytologiczne cechy diagnostyczne

  • Komórki podobne do typowego karcinoidu
  • Zdezorganizowana architektura
  • Martwica
  • Polimorfizm
  • Mitozy
  • Wyra?ne j?derka
NSE
PTH-RP

Carcinoid:

Carcinoid. Cellular aspirate with neoplastic cells seen singly and in tissue fragments. Even at this low power, a few larger atypical cells can be seen (called "endocrine atypia").
Carcinoid. Loosely cohesive tissue fragments of relatively monotonous cells with minimal nuclear pleomorphism and focal rosette formation. Occasional atypical nuclei can be seen. Note the absence of necrosis and nuclear molding.
Carcinoid. Note the poorly cohesive and small, relatively uniform neoplastic cells with round nuclei, tiny inconspicuous nucleoli, and characteristic "salt and pepper" chromatin distribution.
Carcinoid. Note the numerous neoplastic cells which have lost their cytoplasm, a morphologic finding termed naked nuclei. The nuclei themselves are round to oval with some anisonucleosis, "salt and pepper" chromatin pattern, and small inconspicuous nucleoli.

FNA carcinoid:

FNA carcinoid
FNA carcinoid

 

X