Πορογενές αδενοκαρκίνωμα

Είναι ο πιο συχνός παγκρεατικός όγκος (85-90%). Συνήθως εμφανίζεται σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας και πιο συχνά περιλαμβάνει την κεφαλή του παγκρέατος. Έχει συσχετιστεί με κάπνισμα και υποτροπιάζουσα παγκρεατίτιδα και η πρόγνωση της είναι φτωχή.

Χαρακτηριστικά κυτταρολογικής διάγνωσης (μέτρια ως φτωχά διαφοροποιημένοι όγκοι)

  • Αυξημένη κυτταροβρίθεια
  • Συσσωρευμένες λωρίδες (με «φτερωτές» άκρες)
  • Μεμονωμένα κακοήθη κύτταρα
  • Πυρηνική επικάλυψη και αποπροσανατολισμός
  • Ανώμαλα πυρηνικά περιγράμματα (εγκοπές, εσοχές, ελικώσεις)
  • Πυρηνική διόγκωση και πλειομορφισμός, προέχοντα πυρήνια
  • Ανώμαλη κατανομή χρωματίνης (συσσώρευση και διαύγαση)
  • Μιτώσεις

Η νέκρωση είναι ένα χρήσιμο στοιχείο, αλλά απουσιάζει στις μισές περιπτώσεις.

 

Φτωχά διαφοροποιημένο αδενοκαρκίνωμα
Φτωχά διαφοροποιημένο αδενοκαρκίνωμα
Φτωχά διαφοροποιημένο αδενοκαρκίνωμα
Φτωχά διαφοροποιημένο αδενοκαρκίνωμα
Φτωχά διαφοροποιημένο αδενοκαρκίνωμα
Αδενοκαρκίνωμα
Αδενοκαρκίνωμα

 

Χαρακτηριστικά κυτταρολογικής διάγνωσης (καλά διαφοροποιημένοι όγκοι) 

  • Αυξημένη κυτταροβρίθεια
  • Συνεκτικές λωρίδες (με στρογγυλεμένες άκρες)
  • Πυρηνική συμπύκνωση και αλληλοεπικάλυψη
  • Αυξημένη ενδοκυτταροπλασματική βλέννα
  • Εστιακά ανώμαλα πυρηνικά περιβλήματα (πυραμοειδείς και καροτοειδούς-σχήματος πυρήνες)
  • Ανώμαλη πυρηνική διαύγαση
  • Πυρηνική διόγκωση

Η διάγνωση μπορεί να είναι δύσκολη σε καλά διαφοροποιημένο πορογενές αδενοκαρκίνωμα, όπως επίσης και σε περίπτωση χρόνιας παγκρεατίτιδας (εμφανίζουν αντιδραστική ατυπία των πόρων), τοποθέτηση stent ή ακτινοβολία. Κάποιοι έχουν προτείνει έναν ελάχιστο αριθμό 6 άτυπων ομάδων για μία ξεκάθαρη διάγνωση καλά-διαφοροποιημένου αδενοκαρκινώματος. 

 

Παγίδες

  • Κύτταρα ήπατος
  • Κύτταρα γαστρεντερικού
  • Μεσοθηλιακά κύτταρα
  • Ενδοθηλιακά κύτταρα

 

Παραλλαγές αδενοκαρκινώματος πόρων

  • Αδενοπλακώδες καρκίνωμα
  • Αδιαφοροποίητο (αναπλαστικό) καρκίνωμα
  • Βλεννώδες μη-κυστικό καρκίνωμα
  • Καρκίνωμα κυττάρων δίκην σφαγιστήρος δακτυλίου

Το αδενοπλακώδες καρκίνωμα χαρακτηρίζεται από βλεννο-παραγωγικά αδενικά στοιχεία και ένα μικτό πλακώδες συστατικό που διατάσσεται σε λωρίδες. Μπορεί να εγείρει την υποψία για μετάσταση.

FNA μη διαφοροποιημένου καρκινώματος (αναπλαστικό καρκίνωμα, πλειόμορφο γιγαντοκυτταρικό καρκίνωμα) δίνει υψηλής κυτταροβρίθειας επιχρίσματα αποτελούμενα από πλειόμορφα επιθηλιοειδή και ατρακτοειδή κύτταρα και παράξενα πολυπύρηνα νεοπλασματικά κύτταρα, τα οποία είναι χαλαρά συνδεδεμένα και διαταγμένα σε ένα υπόβαθρο νέκρωσης και φλεγμονώδους διήθησης. Εστίες αδενικής διαφοροποίησης είναι συνήθως ορατές αλλά ενδέχεται να μην μπορούν να ληφθούν με FNA. Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει μεταστατικά καρκινώματα και πλειόμορφα σαρκώματα. 

 

Αδιαφοροποίητο καρκίνωμα – χαρακτηριστικά διαγνωστικής κυτταρολογίας

  • Παράξενα, γιγάντια, πολυπύρηνα κύτταρα σε χαλαρές λωρίδες και μεμονωμένα κύτταρα
  • Υψηλού βαθμού, αναπλαστικά πυρηνικά στοιχεία
  • Φαγοκυττάρωση
  • Υψηλό ποσοστό μιτώσεων και άφθονη νέκρωση
  • Σπάνια οστεοκλαστικού τύπου γιγαντοκύτταρα

 

Αδιαφοροποίητο καρκίνωμα
Αδιαφοροποίητο καρκίνωμα

 

 

X