Συλλογή δειγμάτων

Η δειγματοληψία γίνεται με είσοδο μίας βελόνας στον υπεζωκοτικό χώρο (θωρακοκέντηση), περικαρδιακό χώρο (περικαρδιοκέντηση) ή περιτοναϊκή κοιλότητα (παρακέντηση). Λιγότερο συχνά, υγρό λαμβάνεται με αναρρόφηση κατά τη διάρκεια θωρακικής ή κοιλιακής επέμβασης.

Υγρό συλλέγεται σε καθαρά δοχεία και αποστέλλεται χωρίς μονιμοποίηση στο εργαστήριο. Για την αποφυγή δημιουργίας θρόμβων, που ευρέως διασπείρει κύτταρα εμποδίζοντας την αξιολόγηση τους, το υγρό θα πρέπει να συλλέγεται σε δοχεία με ηπαρίνη, ή λίγες σταγόνες ηπαρίνης θα πρέπει να προστεθούν στο δοχείο πριν τη συλλογή του υγρού. Τα δείγματα μπορούν να διατηρηθούν σε ψυγείο για αρκετές ημέρες στους  4°C χωρίς να επηρεαστεί η κυτταρομορφολογία.

 

Παρασκευαστικές μέθοδοι

Αρκετές μέθοδοι παρασκευής αντικειμενοφόρων πλακών είναι διαθέσιμες. Το δοχείο ανακινείται για τη διασπορά των κυττάρων, και μία ποσότητα 50 mL από το υγρό (ή ολόκληρο το δείγμα) φυγοκεντρείται. Το υπερκείμενο απορρίπτεται και το ίζημα χρησιμοποιείται για την παρασκευή απευθείας επιχρισμάτων, παρασκευασμάτων κυτταροφυγοκέντρισης, παρασκευασμάτων λεπτών στιβάδων ή με χρήση φίλτρου. Οι αντικειμενοφόρες πλάκες μονιμοποιούνται με αλκοόλη και βάφονται με χρώση Παπανικολάου.

Εάν υπάρχει υπόνοια για αιματολογική κακοήθεια, τα στεγνωμένα στον αέρα παρασκευάσματα κυτταροφυγοκέντρησης  είναι χρήσιμα. Ένα βάφεται με χρώση τύπου Romanowsky, τα υπόλοιπα φυλάσσονται για ανοσοκυτταροχημικές μελέτες. Το υπόλοιπο του ιζήματος τυλίγεται σε ένα διηθητικό χαρτί και χρησιμοποιείται για παρασκευάσματα cell block. Είναι χρήσιμο να συσσωρεύεται ίζημα με προσθήκη σε αυτό μερικών σταγόνων πλάσματος και διαλύματος θρομβίνης, έτσι ώστε το ίζημα να συγκεντρώνεται σε μία συμπαγή μάζα. Εάν το υγρό ηπαρινοποιείται και παρατηρούνται θρόμβοι, θα πρέπει να αφαιρούνται και να επεξεργάζονται ως υλικό cell block.

Για να βελτιωθεί η ευαισθησία, τα περισσότερα εργαστήρια χρησιμοποιούν δύο ή περισσότερες παρασκευαστικές μεθόδους. Επιχρίσματα μόνον ανιχνεύουν το 65-70% των κακοήθων υγρών, όταν οι μέθοδοι συμπύκνωσης όπως η κυτταροφυγοκέντρηση, παρασκευάσματα με χρήση φίλτρου και παρασκευάσματα cell block ανιχνεύουν περίπου το 85% των κακοηθειών. Cell block τομές είναι ιδιαίτερα χρήσιμες για ειδικές χρώσεις και παρέχουν την καλύτερη μορφολογική σύγκριση με βιοπτικό υλικό. Σε κάποια εργαστήρια ένα μη μονιμοποιημένο υγρό επίχρισμα βαμμένο με μπλε τολουϊδίνης παρασκευάζεται αρχικά για κάθε υγρό που περιέχει ένα μεγάλο αριθμό κακοήθων κυττάρων.

Το εναπομένον υγρό θα πρέπει να αποθηκεύεται σε ψυγείο σε περίπτωση που χρειαστούν επιπλέον αντικειμενοφόρες πλάκες. Φρέσκο υγρό είναι μερικές φορές χρήσιμο σε άλλες μελέτες, όπως η κυτταρομετρία ροής, η ηλεκτρονική μικροσκοπία και κυτταρογενετική ανάλυση.

 

Ficoll gradient τεχνική για απομάκρυνση ερυθροκυττάρων:

  • επιτρέπει  καθαρότερο υπόβαθρο
  • απομακρύνει μη-ειδική πρόσδεση αντισωμάτων
  • αλλιώς μεταμονιμοποίηση σε Carnoy
X