Ινοκυστική αλλοίωση

Ινοκυστική αλλοίωση είναι η πιο συνήθης αλλοίωση για τη δημιουργία μίας μάζας μαστού σε γυναίκες άνω των 30 ετών. Έως και το 50% των γυναικών έχουν ψηλαφητό  'μόρφωμα' και έως και το 90% εμφανίζουν ιστολογικές αλλοιώσεις. Οι αλλοιώσεις της ινοκυστικής αλλοίωσης, συνήθως πολλαπλές και αμφίπλευρες, είναι οι πιο συνήθεις ψηλαφητές βλάβες που λαμβάνονται με FNA.

Ιστολογικά χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν διάταση πόρων, πιθανώς προκαλούμενη από περιπορώδη ουλοποίηση, με επακόλουθο σχηματισμό κύστεων, που συσχετίζονται με αποκρινή μετάπλαση, υπερπλασία πόρων, ίνωση και χρόνια φλεγμονή. Η κυτταρολογία FNA είναι συχνά ολιγοκυτταρική εξαιτίας της ίνωσης του υποβάθρου.

 

Κυτταρολογικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά

  • Χαμηλή κυτταρικότητα
  • Επίπεδα, δίκην μελισσοκηρήθρας επιθηλιακές λωρίδες, χωρίς απώλεια προσανατολισμού και διακριτά κυτταρικά όρια
  • Ομοιόμορφα μικρά κύτταρα, χαμηλή πυρηνοκυτταροπλασματική αναλογία
  • Δίπολοι γυμνοί πυρήνες
  • Αφρώδη κύτταρα και αποκρινή κύτταρα
  • Λιπώδη και ινώδη τμήματα στρωματικού ιστού

Τα αποκρινή κύτταρα μπορεί να είναι διαταγμένα σε επίπεδες λωρίδες ή ως μονήρη κύτταρα, και να εμφανίζουν άφθονο κοκκώδες κυτταρόπλασμα και μεγαλύτερους, πιο υπερχρωματικούς πυρήνες με προέχοντα πυρήνια. Δίπολοι γυμνοί πυρήνες έχουν συχνά αναφερθεί ότι προέρχονται από μυοεπιθηλιακά κύτταρα, όμως ενδέχεται επίσης να προέρχονται από ινοβλάστες του διαλοβιακού συνδετικού ιστού. Είναι μη ειδικοί της ινοκυστικής αλλοίωσης, καθώς μπορεί να παρατηρηθούν σε άλλες καλοήθεις αλλοιώσεις μαστού (όπως το ινοαδένωμα).

Ποικίλοι βαθμοί επιθηλιακού πολλαπλασιασμού συμβαίνουν σε ινοκυστική αλλοίωση, αντιπροσωπεύοντας υπερπλασία των πόρων, σκληρυντική αδένωση, κολλαγονώδη σφαιρούλωση και άτυπη υπερπλασία των πόρων. Επιχρίσματα FNA παραγωγικών βλαβών εμφανίζουν μεγάλο αριθμό συμπαγών ομάδων κυττάρων πόρων και δίπολους γυμνούς πυρήνες.

 

Κυτταρολογικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά – παραγωγική ινοκυστική αλλοίωση

  • Μέτρια έως υψηλή κυτταρικότητα
  • Συμπαγείς ομάδες επιθηλιακών κυττάρων με ελαφρά πυρηνική αλληλοεπικάλυψη
  • Μυοεπιθηλιακά κύτταρα εντός ομάδων επιθηλιακών κυττάρων
  • Δίπολοι γυμνοί πυρήνες στο υπόβαθρο
  • Αποκρινή και αφρώδη κύτταρα

Οι αναρροφήσεις παραγωγικών αλλοιώσεων μπορεί να αποτελέσουν μία πιθανή πηγή ψευδώς-θετικών διαγνώσεων κακοήθειας όταν οι ομάδες είναι υπερκυτταρικές και εμφανίζουν ελαφρά πυρηνική αλληλοεπικάλυψη. Η καλοήθης φύση αυτής της βλάβης θα πρέπει να υποπτεύεται όταν παρατηρείται ένας πολυμορφικός πληθυσμός κυττάρων, συμπεριλαμβανομένων αποκρινών κυττάρων, κυττάρων πόρων και ιστιοκυττάρων, και ιδιαίτερα όταν παρατηρούνται πολυάριθμοι δίπολοι γυμνοί πυρήνες. Η κυτταρολογία FNA είναι γενικά περιορισμένη στην ικανότητα της να υποκατατάσσει παραγωγικές αλλοιώσεις μαστού.

 

Κολλαγονώδης Σφαιρούλωση

Κολλαγονώδης σφαιρούλωση είναι μία καλοήθης αλλοίωση που χαρακτηρίζεται από την παρουσία ακυτταρικών εωσινόφιλων και ινωδών σφαιριδίων, περιβαλλόμενα από πολλαπλασιαζόμενα, ήπια στρογγυλά έως ωοειδή μυοεπιθηλιακά κύτταρα. Συνήθως αποτελεί ένα τυχαίο εύρημα συσχετιζόμενο με ενδοπορικό θήλωμα, σκληρυντική αδένωση, ακτινική ουλή, ή λοβιακό διηθητικό καρκίνωμα.

Οι αναρροφήσεις περιέχουν διάσπαρτα μεταχρωματικά σφαιρίδια υαλίνης, συσχετιζόμενα με πολυάριθμα καλοήθη κύτταρα πόρων. Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει το αδενοειδές κυστικό καρκίνωμα, παρόλο που τα κλινικά ευρήματα  διευκολύνουν τη σωστή διάγνωση.

 

Άτυπη υπερπλασία πόρων

Ενδοπορικοί επιθηλιακοί πολλαπλασιασμοί του μαστού αντιπροσωπεύουν ένα εύρος που ποικίλλει από ενδοπορική υπερπλασία χωρίς ατυπία (συμβατική υπερπλασία των πόρων) έως άτυπη υπερπλασία πόρων (ADH) και έως πορογενές καρκίνωμα in situ (DCIS).

Συμβατική υπερπλασία μπορεί να είναι ήπια, μέτρια ή πολυποίκιλτη, εξαρτώμενη από το βαθμό επιθηλιακού πολλαπλασιασμού. Οι αναρροφήσεις παρουσιάζουν αυξημένη κυτταροβρίθεια, με συμπαγείς επιθηλιακές ομάδες και δίπολους γυμνούς πυρήνες. Κάποιες διακυμάνσεις σε κυτταρικό μέγεθος και σχήμα μπορεί να παρατηρηθούν μεταξύ των ομάδων, αλλά μονήρη άτυπα επιθηλιακά κύτταρα δεν παρατηρούνται.
 

Αναρροφήσεις από ADH είναι συνήθως αρκετά κυτταροβριθείς και περιέχουν πολυπληθείς ομάδες κυττάρων με ήπια και άτυπα χαρακτηριστικά. Όμως, η διάγνωση της ADH ανήκει στην ιστοπαθολογική διάγνωση και αυτός ο όρος και η διάγνωση θα πρέπει να αποφεύγονται στην κυτταρολογία.

 

Χαρακτηριστικά κυτταρολογικής διάγνωσης ADH

  • Μεγάλη κυτταροβρίθεια
  • Σημαντική κυτταρική και πυρηνική αλληλοεπικάλυψη
  • Κυτταρική μονοτονία
  • Προέχοντα πυρήνια
  • Μυοεπιθηλιακά κύτταρα εντός των ομάδων και στρωματικοί δίπολοι γυμνοί πυρήνες στο υπόβαθρο

Τα κύτταρα εμφανίζουν σημαντική διακύμανση στο κυτταρικό μέγεθος και σχήμα και κάποια απώλεια προσανατολισμού εντός των ομάδων. Ενίοτε μονήρη άτυπα κύτταρα μπορεί να παρατηρηθούν, όμως, σε αντίθεση με το DCIS, παρατηρούνται δίπολοι γυμνοί πυρήνες.

Κυτταρολογία συνήθως δεν είναι αξιόπιστη στην υπο-ταξινόμηση των πολλαπλασιαστικών παραγωγικών βλαβών του μαστού. Αναρροφήσεις που διαγιγνώσκονται ως   'άτυπες' θα πρέπει οδηγούν σε βιοψία ιστικού κυλίνδρου (core-needle) ή χειρουργική βιοψία. 

X