Αξιολόγηση των δειγμάτων

  • Αξιολόγηση των εκκριμάτων θηλής
  • Αξιολόγηση των FNA δειγμάτων

 

Αξιολόγηση των εκκριμάτων θηλής

Ένα έκκριμα θηλής μπορεί να είναι μονόπλευρο ή αμφίπλευρο. Τα μονόπλευρα είναι πιο πιθανό να είναι κακοήθη. Το έκκριμα μπορεί να γαλακτώδες, ορώδες, πυώδες ή αιματηρό. Ο καρκίνος είναι πιο πιθανός όταν το έκκριμα είναι μακροσκοπικά αιματηρό.

 

Καλοήθη εκκρίματα θηλής – κυτταρολογικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά

  • Συνήθως αραιοκυτταρικό
  • Κύτταρα πόρων
  • Αφρώδη κύτταρα
  • Φλεγμονώδη κύτταρα
  • Ερυθροκύτταρα

 

Τα καλοήθη κύτταρα πόρων τοποθετούνται το ένα γύρω από το άλλο και διατάσσονται σε συνεκτικές ομάδες, που μπορεί να είναι μικρές και σφαιρικές ή μεγάλες και διακλαδιζόμενες, μεμονωμένα κύτταρα είναι πολύ ασύνηθες. Τα κύτταρα είναι συνήθως μικρά, με ελάχιστο κυτταρόπλασμα, αλλά μερικές φορές είναι μεγαλύτερα με άφθονο κυτταρόπλασμα. Αφρώδη κύτταρα με άφθονο κενοτοπιώδες κυτταρόπλασμα και στρογγυλούς ή ωοειδείς πυρήνες. Όταν το έκκριμα περιέχει αρκετές ομάδες καλόηθων κυττάρων πόρων, ειδικότερα σε μεγάλες, διακλαδιζόμενες ομάδες, ένα ενδοπορικό θήλωμα ή μία πολυποίκιλτη ενδοπορική υπερπλασία είναι πιο πιθανόν να υπάρχουν. Αυτές οι βλάβες μπορούν να διαφοροδιαγνωστούν μόνον ιστολογικά.

Κακοήθη εκκρίματα θηλής – κυτταρολογικά διαγνωστικά χαρακτηριστικά

  • Ομάδες και μεμονωμένα ευμεγέθη κύτταρα πόρων
  • Πυρηνικός πλειομορφισμός
  • Γυμνοί πυρήνες
  • Πυρήνια
  • Οξεία φλεγμονή
  • Αίμα
  • Νεκρωτικά υπολείμματα

Αξιολόγηση δειγμάτων FNA

Αξιολόγηση μικρής μεγέθυνσης

  • Κυτταρικότητα
  • Διάταξη κυττάρων
  • Στοιχεία υπόβαθρου

 

Η κυτταρικότητα είναι μεγάλης σημασίας, αν και υπάρχει σημαντική επικάλυψη μεταξύ των κατηγοριών. Υποκυτταρικές αναρροφήσεις λαμβάνονται συνήθως από ινοαδενώμα, ινοκυστικές αλλοιώσεις, λιπονέκρωση, αλλοιώσεις ακτινοβολίας και καρκίνωμα (ειδικά σκιρρώδεις, σωληνώδεις και λοβιακοί τύποι). Αναρροφήσεις μέτριας κυτταροβρίθειας παρατηρούνται σε ινοαδενώμα, φυλλοειδή όγκο, ινοκυστικές αλλοιώσεις και καρκίνωμα. Υπερκυτταρικές αναρροφήσεις είναι συνήθεις σε μερικά ινοαδενώματα, φυλλοειδείς όγκους και διηθητικό καρκίνωμα.

Τα κύτταρα μπορεί να διατάσσονται σε λωρίδες (όπως στο ινοαδένωμα, ινοκυστικές αλλοιώσεις, ή λοβιακό καρκίνωμα in situ), συμπαγείς τρισδιάστατες ομάδες (ινοαδένωμα, φυλλοειδής όγκος, ενδοπορικό θήλωμα και υπερπλασία, λοβιακό και πορογενές καρκίνωμα in situ, βλεννώδες καρκίνωμα), χαλαρά συνεκτικές ομάδες (φυλλοειδής όγκος, πορογενές καρκίνωμα in situ), διακλαδιζόμενες θηλώδεις ομάδες (ινοαδένωμα, ενδοπορικό θήλωμα, θηλώδες καρκίνωμα). Πολυάριθμα μεμονωμένα κύτταρα είναι χαρακτηριστικά καρκινώματος μαστού. Φυσιολογική πυρηνική απόσταση σε ομάδες υποδηλώνει μία καλοήθη βλάβη, ενώ μη φυσιολογική απόσταση αποτελεί χαρακτηριστικό κακοήηθειας.

Στοιχεία υπόβαθρου περιλαμβάνουν φλεγμονώδη κύτταρα, άμορφα κυτταρικά υπολείμματα, φρέσκο και παλιό αίμα, και βλέννα. Κύτταρα οξείας φλεγμονής μπορούν να παρατηρηθούν σε μαστίτιδα και νεκρωτικά καρκινώματα, ενώ κύτταρα χρόνιας φλεγμονής μπορούν να παρατηρηθούν σε ενδομαστικούς λεμφαδένες και μυελοειδές καρκίνωμα. Άμορφα κοκκώδη κυτταρικά υπολείμματα υποδηλώνουν κακοήθεια, αλλά επίσης μπορούν να εντοπιστούν σε καλοήθεις καταστάσεις, όπως η αποκρινής μετάπλαση. Το αίμα υποδηλώνει ενδοπορικό θήλωμα ή καρκίνωμα. Βλέννα παρατηρείται σε ινοαδένωμα ή  βλεννώδες καρκίνωμα.

 

Αξιολόγηση μεγάλης μεγέθυνσης

  • Τύποι μεμονωμένων κυττάρων
  • Πυρηνικά χαρακτηριστικά
  • Κυτταροπλασματικά χαρακτηριστικά

Μεμονωμένα κύτταρα είναι επιθηλιακής ή μεσεγχυματογενούς προέλευσης. Μπορεί να είναι πλήρη ή να στερούνται κυτταροπλάσματος (γυμνοί πυρήνες). Μεμονωμένα επιθηλιακά κύτταρα παρατηρούνται σε καρκίνωμα, ενώ μεσεγχυματογενή κύτταρα υποδηλώνουν ινοαδένωμα, φυλλοειδή όγκο ή σάρκωμα, αλλά επίσης μπορεί να υπάρχουν σε διηθητικό καρκίνωμα. Γυμνοί πυρήνες είναι συνήθεις σε ινοαδένωμα. Φλεγμονώδη κύτταρα, συμπεριλαμβανομένων και ιστιοκυττάρων, είναι συνήθη σε λιπώδη νέκρωση, μαστίτιδα και ινοκυστικές αλλοιώσεις.

Πυρηνική ατυπία (πυρηνική μεγέθυνση και πλειομορφισμός, μεγάλα πυρήνια) παρατηρείται σε πορογενή καρκινώματα μέτριας ή χαμηλής διαφοροποίησης. Ωστόσο, μερικοί κακοήθεις όγκοι, όπως σωληνώδες, λοβιακό και βλεννώδες καρκίνωμα, εμφανίζουν πολύ μικρή πυρηνική ατυπία και η αναγνώριση άλλων χαρακτηριστικών (αρχιτεκτονική, άφθονη εξωκυτταρική βλέννα) είναι σημαντική για τη διάγνωση αυτών των όγκων. 

Ορισμένα κυτταρολογικά ευρήματα είναι χαρακτηριστικά κάποιων αλλοιώσεων μαστού. Αποκρινής αλλοίωση παρατηρείται σε αποκρινή μετάπλαση και αποκρινές καρκίνωμα. Κενοτοπιώδες κυτταρόπλασμα παρατηρείται σε κάποια καρκινώματα, συμπεριλαμβανομένων του βλεννώδους και λοβιακού καρκινώματος. 

X