Κυτταρολογία εκκρίματος θηλής

Ένα αυτόματο έκκριμα θηλής μη συσχετιζόμενο με θηλασμό ή εγκυμοσύνη αποτελεί ένα παθολογικό εύρημα. Ενδέχεται να προκαλείται από μία βλάβη μαστού (όπως θήλωμα ή καρκίνωμα) ή μία ορμονική ανωμαλία (όπως αδένωμα υπόφυσης που παράγει προλακτίνη).

Κυτταρολογική εξέταση ενός εκκρίματος θηλής είναι συνήθως χρήσιμη όταν δεν εντοπίζεται ψηλαφητή ή μαστογραφική ανωμαλία, διαφορετικά, γαλακτογραφία, αναρρόφηση δια λεπτής βελόνης (FNA) ή βιοψία εκτομής συνήθως πραγματοποιείται.

Η ευαισθησία για κακοήθεια της κυτταρολογίας εκκρίματος θηλής κυμαίνεται από 40 έως 60%. Δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δοκιμασία προσυμπτωματικού ελέγχου (screening test) για τον καρκίνο του μαστού επειδή ένα έκκριμα μπορεί να ληφθεί μόνον από λίγες ασυμπτωματικές γυναίκες.

Γίνεται απαλή μάλαξη του μαστού προς την κατεύθυνση της θηλής και μία αντικειμενοφόρος πλάκα έρχεται σε επαφή με τις εκκρινόμενες σταγόνες. Συνήθως δεν είναι απαραίτητο το επίχρισμα του εκκρίματος εκτός αν είναι άφθονο ή αιματηρό. Οι αντικειμενοφόρες πλάκες στεγνώνονται στον αέρα για χρώση May-Grunwald-Giemsa ή μονιμοποιούνται (με σπρέι μονιμοποίησης ή με εμβάπτιση) σε 95% αιθυλική αλκοόλη και βάφονται με χρώση Παπανικολάου.

 

Αξιολόγηση των εκκριμάτων θηλής

Ένα έκκριμα θηλής μπορεί να είναι μονόπλευρο ή αμφίπλευρο, τα αμφίπλευρα είναι πιο πιθανό να είναι κακοήθη. Το έκκριμα μπορεί να είναι γαλακτώδες, ορώδες, πυώδες ή αιματηρό. Ο καρκίνος είναι πιο συνήθης όταν το έκκριμα είναι μακροσκοπικά αιματηρό.

 

Καλοήθη εκκρίματα θηλής – χαρακτηριστικά κυτταρολογικής διάγνωσης

  • Συνήθως αραιοκυτταρικά
  • Φυσιολογικά κύτταρα πόρων
  • Αφρώδη κύτταρα
  • Φλεγμονώδη κύτταρα
  • Ερυθροκύτταρα

Καλοήθη κύτταρα πόρων διαμορφώνονται το ένα δίπλα στο άλλο και διατάσσονται σε συνεκτικές ομάδες, που μπορεί να είναι μικρές και σφαιρικές ή μεγάλες και διακλαδιζόμενες, μεμονωμένα κύτταρα είναι αρκετά ασυνήθη. Τα κύτταρα είναι συνήθως μικρά, με ελάχιστο κυτταρόπλασμα, αλλά μερικές φορές μεγαλύτερα με άφθονο κυτταρόπλασμα. Αφρώδη κύτταρα είναι ιστιοκύτταρα με άφθονο κενοτοπιώδες κυτταρόπλασμα και στρογγυλούς ή ωοειδείς πυρήνες. Όταν το έκκριμα περιέχει αρκετές ομάδες καλοήθων κυττάρων πόρων, ειδικότερα σε μεγάλες, διακλαδιζόμενες ομάδες, ένα ενδοπορικό θήλωμα ή μία πολυποίκιλτη ενδοπορική υπερπλασία ενδέχεται να υπάρχουν. Αυτές οι αλλοιώσεις μπορούν να διακριθούν μόνον ιστολογικά. 

 

Κακοήθη εκκρίματα θηλής – χαρακτηριστικά κυτταρολογικής διάγνωσης

  • Ομάδες και μεμονωμένα ευμεγέθη κύτταρα πόρων
  • Πυρηνικός πλειομορφισμός
  • Γυμνοί πυρήνες
  • Πυρήνια
  • Φλεγμονώδη κύτταρα
  • Ερυθροκύτταρα
  • Νεκρωτικά υπολείμματα
X