Ανατομία και κυτταρολογία των σιελογόνων αδένων

Ανατομία των σιελογόνων αδένων

Υπάρχουν 3 ζεύγη κύριων σιελογόνων αδένων: υπογλώσσιοι, υπογνάθιοι και παρωτιδικοί αδένες.

Ο υπογλώσσιος αδένας είναι ο μικρότερος σε μέγεθος, χαρακτηρίζεται κυρίως από βλεννώδεις αδένες. Ο υπογνάθιος αδένας είναι πιο λοβώδης με ανάμικτη αδενική δομή: υπάρχουν και ορώδεις και βλεννώδεις δομές σε αυτόν. Ο παρωτιδικός αδένας χαρακτηρίζεται από ορώδεις κυψελίδες. Όλοι αυτοί οι αδένες έχουν ένα σύστημα πόρων, νεύρα, αγγεία, συνδετικό ιστό και, ειδικότερα ο παρωτιδικός αδένας, ενδοαδενικούς λεμφαδένες. Ο αριθμός των τελευταίων στον παρωτιδικό αδένα είναι 30 – 50/ αδένα. Υπάρχουν αρκετές χιλιάδες επιπρόσθετων «μικρών» σιελογόνων αδένων σε όλη την έκταση της επιφάνειας του στοματικού βλεννογόνου.

Η Ιστοπαθολογία  (και η Κυτταρολογία) των σιελογόνων αδένων είναι αρκετά παρόμοια με εκείνη των δακρυϊκών αδένων, ιδρωτοποιών αδένων του δέρματος, των μικρών υποδόριων αδένων της τραχείας και των βρόγχων. Επίσης υπάρχει μία ευρέως γνωστή βέβαιη ομοιότητα με τους καρκίνους μαστού  (όγκοι μαστού που ομοιάζουν με όγκους σιελογόνων αδένων ή εκκριτικό καρκίνωμα της παρωτίδας που ομοιάζει με καρκίνωμα μαστού)

 

Ανατομία σιελογόνων αδένων
Παρωτίδα – Ορώδεις αδένες
Υπογνάθιοι – Οροβλεννώδεις αδένες 
Υπογλώσσιοι  - Βλεννώδεις αδένες

 

Φυσιολογικά κύτταρα

Βασικά κύτταρα: μικρά κύτταρα με στρογγυλό πυρήνα. Το κυτταρόπλασμα είναι σχεδόν πάντοτε ευχρωματικό. Ενδεχομένως απαντώνται σε τμήματα πραγματικού ιστού ή σε τρισδιάστατες κυτταρικές συγκεντρώσεις εμφανίζοντας μερικές φορές πασαλιδώδη διάταξη των πιο «εξωτερικών» κυτταρικών στρωμάτων. Μερικές φορές το στρώμα υποβάθρου είναι σημαντικό στη διαφοροποίηση τους από τους μικροκυτταρικούς όγκους όπως το αδενοκυστικό καρκίνωμα: το στρώμα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι συνήθως μεταχρωματικό με χρώση Giemsa. Επίσης η μορφολογία του εξωκυτταρικού υλικού (κυλινδρική) είναι σημαντική.

Κυψελιδικά κύτταρα: μεγάλα κύτταρα με ορώδες ή βλεννώδες κυτταροπλασματικό περιεχόμενο και μικρούς πυρήνες. Ζυμογόνα κοκκία είναι συχνά ορατά στο κυτταρόπλασμα. Είναι πολύ σημαντικό να βρεθούν κύτταρα των πόρων συσχετιζόμενα με τα αντίστοιχα κυψελιδικά δεδομένου ότι όταν απουσιάζουν πρέπει να ληφθεί υπόψη ένα καλά διαφοροποιημένο αδενοκυψελιδικό καρκίνωμα.

Κύτταρα πόρων: συνήθως περιέχονται σε μικρές δομές δίκην «κηρύθρας», ο πυρήνας είναι συνήθως κεντρικά τοποθετημένος, και το κυτταρόπλασμα είναι ομοιογενές. Μυοεπιθηλιακά κύτταρα μπορεί να είναι προσκολλημένα σε τμήματα κυττάρων πόρων.

Μυοεπιθηλιακά κύτταρα: συνήθως αναρροφώνται μαζί με κυψελιδικά κύτταρα. Μπορεί να είναι πλασματοκυτταροειδή ή επιθηλιοειδή με επιμηκυσμένο κυτταρόπλασμα. Ο πυρήνας είναι ωοειδής έως στρογγυλός, το κυτταρόπλασμα είναι μεταχρωματικό ροζ. Υπάρχουν πολλές αλλοιώσεις σιελογόνων αδένων στις οποίες επικρατούν τα μη φυσιολογικά μυοεπιθηλιακά κύτταρα.

Τμήματα συνδετικού ιστού και κρυσταλλοειδή μπορεί επίσης να παρατηρηθούν. 

Κυψελιδικό κύτταρο της παρωτίδας. Σίελος και γυμνοί πυρήνες μυοεπιθηλιακού κυττάρου στο υπόβαθρο (χρώση Giemsa)
Κυψελιδικό κύτταρο της παρωτίδας. Σίελος και γυμνοί πυρήνες μυοεπιθηλιακού κυττάρου στο υπόβαθρο (χρώση Giemsa)

 

 

Κυψελιδικά κύτταρα με μεταχρωματικά μυοεπιθηλιακά τμήματα (χρώση Giemsa)
Κυψελιδικά κύτταρα με μεταχρωματικά μυοεπιθηλιακά τμήματα (χρώση Giemsa)
Κυψελιδικά κύτταρα με μεταχρωματικά μυοεπιθηλιακά τμήματα (χρώση Giemsa)

 

Τμήματα μεταχρωματικού συνδετικού ιστού, μυοεπιθηλιακά κύτταρα και γυμνοί πυρήνες, τμήματα πόρων  (χρώση Giemsa)

 

 

X