Ενδείξεις για κυτταρολογική εξέταση της κεφαλής και τραχήλου

Η περιοχή της κεφαλής και του τραχήλου δείχνει την παρουσία πολλών οργάνων, πολλών διαφορετικών ειδών ιστού, πολλών διαφορετικών κυτταρικών τύπων σε κάθε όργανο και ιστό.

Τι εννοούμε με τον όρο όγκοι «κεφαλής και τραχήλου» ή ιστοπαθολογία/κυτταρολογία κεφαλής και τραχήλου?

  • Γενικά: όλες οι ιστοπαθολογικές/κυτταρολογικές αλλοιώσεις ή όγκοι της περιοχής της κεφαλής και τραχήλου.
  • Πιο συγκεκριμένα: ρινικές, παραρινικές, ρινοφαρυγγικές, υποφαρυγγικές, λαρυγγοτραχειακές, στοματικής κοιλότητας, στοματοφαρυγγικές, σχετιζόμενες με τους σιελογόνους αδένες, οδοντογενείς, ωτικές αλλοιώσεις (WHO 2005).
  • Κατά μία ευρύτερη έννοια: κάθε είδους παθολογικές αλλοιώσεις που είναι δυνατόν να συμβούν στις προαναφερθείσες οριοθετημένες ανατομικές περιοχές: δες παραπάνω, +: αγγειακοί όγκοι, λεμφώματα, όγκοι δέρματος, εξαρτηματικοί όγκοι, αλλοιώσεις δακρυϊκού αδένα, αλλοιώσεις θυρεοειδή/παραθυρεοειδή, οδοντική ιστοπαθολογία /κυτταρολογία.

Στο Κεφάλαιο που ακολουθεί θα συζητήσουμε τις πιο σημαντικές αλλοιώσεις, ασθένειες την περιοχής με κάποιες ανατομικές εξαιρέσεις: η κυτταρολογία θυρεοειδή/παραθυρεοειδή ανήκει σε άλλο Κεφάλαιο. Θα γίνει αναφορά στο Κεφάλαιο Κυτταρολογία των Λεμφαδένων για τις περιπτώσεις όπου το πρωταρχικό διαγνωστικό εργαλείο μπορεί να είναι η Κυτταρολογία στην περίπτωση λεμφαδένων κεφαλής και τραχήλου. Οι πιο κοινές αλλοιώσεις λεμφαδένων ωστόσο θα αναφερθούν εδώ: πχ μεταστατικές αλλοιώσεις, κτλ. Η λεπτομερής κυτταρολογία λεμφαδένων δεν αποτελεί μέρος αυτού του Κεφαλαίου. Επομένως ο τίτλος αυτού του μαθήματος είναι: «Κυτταρολογία κεφαλής και τραχήλου με ιδιαίτερη έμφαση στην Κυτταρολογία σιελογόνων αδένων»

Τι είναι χαρακτηριστικό στην παθολογία όγκων κεφαλής και τραχήλου;

  • Η ανατομική περιοχή
  • Υπάρχουν σημαντικά ανατομικά χαρακτηριστικά για κάποιες από αυτές τις αλλοιώσεις (ρινοφαρυγγικό καρκίνωμα)
  • Περιβαλλοντική επιρροή είναι σημαντική
  • Ιοί μπορεί να εμπλέκονται στην ανάπτυξη του καρκίνου (HPV, EBV)
  • Απομακρυσμένες μεταστάσεις είναι σπάνιες, τοπικές επιπλοκές είναι σοβαρές
  • Τυπική ανατομική θέση για τις απομακρυσμένες μεταστάσεις λεμφαδένα από οποιαδήποτε περιοχή του ανθρώπινου σώματος

 

Κύριες διαγνωστικές ερωτήσεις

Η περιοχή κεφαλής και τραχήλου είναι αμφιλεγόμενη: κιτρινωπής εμφάνισης παχύρευστο κυστικό υγρό μπορεί να αντιπροσωπεύει εξίσου μία πλακώδη (πλάγια) κύστη ή ένα  ρευστοποιημένο νεκρωτικό πλακώδες καρκίνωμα ή απλά πυώδες περιεχόμενο ενός αποστήματος.
The head and neck region is controversial: yellowish looking thick cystic  fluid  may equally represent a squamous (lateral) cyst or a colliquated necrotic squamous cell carcinoma or just simply purulent content of an abscess.
Η περιοχή κεφαλής και τραχήλου είναι αμφιλεγόμενη: κιτρινωπής εμφάνισης παχύρευστο κυστικό υγρό μπορεί να αντιπροσωπεύει εξίσου μία πλακώδη (πλάγια) κύστη ή ένα  ρευστοποιημένο νεκρωτικό πλακώδες καρκίνωμα ή απλά πυώδες περιεχόμενο ενός αποστήματος.
Η περιοχή κεφαλής και τραχήλου είναι αμφιλεγόμενη: κιτρινωπής εμφάνισης παχύρευστο κυστικό υγρό μπορεί να αντιπροσωπεύει εξίσου μία πλακώδη (πλάγια) κύστη ή ένα  ρευστοποιημένο νεκρωτικό πλακώδες καρκίνωμα ή απλά πυώδες περιεχόμενο ενός αποστήματος.

 

  • Τι είδους ιστός αναρροφήθηκε;

Οι περισσότερες παρακεντήσεις είναι US κατευθυνόμενες (υπάρχουν όμως αλλοιώσεις οι οποίες παρακεντούνται πιο εύκολα χωρίς!). Η US εικόνα δίνει υποδείξεις σχετικά με το όργανο, κάτι που πρέπει να επιβεβαιωθεί με μικροσκόπηση. Σε περίπτωση που η δειγματοληψία γίνεται από Ιατρό Κυτταρολόγο, η απάντηση είναι συνήθως απλή. Σε περίπτωση μεταφερόμενων επιχρισμάτων χρειάζεται πάντοτε να είμαστε ενημερωμένοι για όλα τα σημαντικά κλινικά και US δεδομένα, τα συμπτώματα και τον τρόπο δειγματοληψίας. (Κάθε είδος κυττάρων μπορεί να εμφανίζεται στο επίχρισμα που εντοπίζεται κατά τη «διαδρομή» του ίχνους της βελόνας)

  • Τι μας δείχνουν τα γενικά κυτταρολογικά χαρακτηριστικά του επιχρίσματος; Είναι μία καλοήθης ή κακοήθης αλλοίωση;

 

Η περιοχή κεφαλής και τραχήλου είναι αμφιλεγόμενη: κιτρινωπής εμφάνισης παχύρευστο κυστικό υγρό μπορεί να αντιπροσωπεύει εξίσου μία πλακώδη (πλάγια) κύστη ή ένα  ρευστοποιημένο νεκρωτικό καρκίνωμα πλακωδών κυττάρων ή απλά πυώδες περιεχόμενο ενός αποστήματος.

Κακοήθειες μπορούν να είναι είτε πρωτοπαθείς είτε μεταστατικές. Τα “κλασσικά” σημάδια κακοήθειας ενδέχεται να έχουν διαφορετική σημασία σε αυτήν την περιοχή: Κυτταρικός πλειομορφισμός που αποτελεί συνήθως ένδειξη κακοήθους ανάπτυξης, είναι χαρακτηριστικός σε καλοήθεις μικτούς όγκους σιελογόνων αδένων, ενώ ένας ελαφρώς άτυπος ομοιογενής κυτταρικός πληθυσμός μπορεί να είναι χαρακτηριστικός αδενοκυψελιδικού καρκίνου ή ακόμη και αδενοκυστικού καρκινώματος χωρίς άλλα μορφολογικά χαρακτηριστικά κακοήθειας.

X