Περιφερικοί Νευροεξωδερμικοί όγκοι (PNET/Σάρκωμα Ewing)/Όγκοι οικογένειας Ewing -EFT

Κλινικά χαρακτηριστικά

  • Κυρίως προσβάλλει εφήβους και νεαρούς ενήλικες
  • Καμμία προτίμηση σε κάποιο φύλο
  • Ένα τρίτο των περιπτώσεων έχει σημαντική συμμετοχή του νεύρου με νευρολογικά συμπτώματα
  • Συνήθεις εντοπίσεις: παρασπονδυλική περιοχή, κατώτερα άκρα και οπισθοπεριτόναιο

 

Σχ 50 – PNET – Μη συνεκτικά μονομορφικά μικρά στρογγυλά κύτταρα. «Πιτσιλωτό» υπόβαθρο (Giemsa)
Σχ 51 - PNET – Μονότονος πληθυσμός μικρών κυττάρων. Παρατηρήστε την παρουσία σκουρόχρωμων και ανοιχτόχρωμων πυρήνων, Απουσία ινώδους υποβάθρου (H&E)
Σχ 52 - PNET – Πυρήνες με αδρή τύπου «αλάτι και πιπέρι» χρωματίνη και μη εμφανή πυρήνια (H&E)
Σχ 53 - PNET – CD99 ανοσοκυτταροχημική χρώση – έντονη θετικότητα με μεμβρανώδες μοτίβο

 

  • Μεμονωμένα ή ομάδες μονόμορφων μικρών στρογγυλών κυττάρων
  • Δίμορφος πληθυσμός μικρότερων και πιο σκουρόχρωμων κυττάρων και πιο ανοιχτόχρωμων κυττάρων
  • Τα πιο ανοιχτόχρωμα κύτταρα έχουν
    •  Ήπια χρωματίνη και μικρά πυρήνια
    • Μεμβρανώδες κυτταροπλασματικές κύστες (Diff-Quick χρώση)
  • Τα πιο σκουρόχρωμα κύτταρα έχουν συμπαγή χρωματίνη και λίγο κυτταρόπλασμα (είναι πιθανότατα κύτταρα σε εκφύλιση)
  • Απουσία γαγγλιακών κυττάρων
  • Ροζέττες είναι ορατές, αν και  πιο σπάνιες συγκριτικά με το νευροβλάστωμα
  • «Πιτσιλωτό» υπόβαθρο μπορεί να είναι ορατό
  • Νέκρωση

 

Ανοσοκυτταροχημεία

  • CD56 (NCAM): αρνητικό
  • CD99: θετικό (μεμβρανικό μοτίβο)- με ειδικός αλλά ο πιο χρήσιμος δείκτης
  • Caveolin-1 :θετική, ακόμη και σε CD99 αρνητικές περιπτώσεις
  • FLI-1 : θετική (πυρηνική- μόνο στο 70% των περιπτώσεων)
  • Κυτοκερατίνες: εστιακή θετικότητα σε 20%
    • CK20: αρνητική – χρήσιμη στη διαφοροποίηση με όγκο Merkel
  •  Βιμεντίνη: θετιή
  • AE1AE3:θετική
  • P63: θετική σε μερικές περιπτώσεις
  • Μικρής διαγνωστικής χρησιμότητας Συναπτοφυσίνη: θετική (εστιακά)
  • Χρωμογρανίνη: στις περισσότερες περιπτώσεις αρνητική
  • NSE: θετική

]

Μικρής διαγνωστικής χρησιμότητας

]

 

Genetic studies

  •  t(11;22)(q24;q12) in 90% of the cases
  •  t(21;22) or t(7;22) - 15% of the cases
  • C-myc over expression
  • N-myc: no expression

 

Λίστα των CD99 θετικών όγκων

Ewing/PNET

Κυψελιδικό ραβδομυοσάρκωμα

Δεσμοπλαστικός όγκος μικρών στρογγυλών κυττάρων

Άτυπος τερατώδης ραβδοειδής όγκος

Συνοβιακό σάρκωμα

Μεσεγχυματικό χονδροσάρκωμα

Καρκίνωμα κυττάρων Merkel

Non-Hodgkin λέμφωμα

 

Γενετικές μελέτες

  •  t(11;22)(q24;q12) στο 90% των περιπτώσεων
  •  t(21;22) or t(7;22) - 15% των περιπτώσεων
  • C-myc υπερέκφραση
  • N-myc: μη έκφραση

 

Διαφορική διάγνωση

  • Νευροβλάστωμα
    • Νεότεροι ασθενείς
    • Συνήθως έκκριση κατεχολαμίνης
    • Νευροβλάστες είναι γενικά ορατοί σε διαφορετικά στάδια της διαφοροποίησης
    • Neuropil συχνά ορατό
    • Ροζέττες συχνά ορατές
    • Βιμεντίνη: αρνητική
    • Fli1: αρνητική
    • CD56 N-CAM: θετικό
    • N-myc: μπορεί να υπερκφράζεται
    • Όχι t(11;22)
  • Άτυπος τερατώδης ραβδοειδής όγκος
    • Κακόηθες νεόπλασμα κεντρικού νευρικού συστήματος
    • Στο 2% των περιπτώσεων εντοπίζεται στη σπονδυλική στήλη
    • Τεράστια πυρήνια
    • Ραβδοειδές κυτταρόπλασμα
    • Περιοχές με εωσινόφιλα κυτταροπλασματικά σφαιροειδή «έγκλειστα»
    • Παρα πυρηνικές σπείρες ενδιάμεσων ινιδίων (EM)
    • EMA: θετική
    • Βιμεντίνη : θετική
    • Συναπτοφυσίνη: θετική
    • MIC 2: θετική – μπορεί να βάψει την κυτταρική μεμβράνη
    • INI1: αρνητική (σπάνιες περιπτώσεις θετικότητας σε CNS περιγράφονται)
    • 22q11 διαγραφές
  • Όγκος Wilms
    • Σε σπλαχνική (νεφρός) εμφάνιση των όγκων Οικογένειας Ewing
    • CD99: αρνητικό
  • Κυψελιδικό ραβδομυοσάρκωμα
    • Actin: θετική
    • Σπάνιες περιπτώσεις PNET μπορεί να έχουν μυογενή διαφοροποίηση (εξωμεσεγχύμωμα)
    • Desmin: θετική
    • Myogenin : θετική
    • CD99 μπορεί να είναι θετικό (20-25%)
  • Λέμφωμα
    • Λεμφοαδενικά σωμάτια
    • CD45: θετικό
    • CD99: θετικό σε λεμφοβλαστικά λεμφώματα (90%)
    • CD3, Tdt και CD43: θετικά
    • Νευροενδοκρινοί δείκτες: αρνητικοί
  • Μικροκυτταρικό οστεοσάρκωμα
    • Παρουσία οστεοειδούς
    • Νευροενδοκρινοί δείκτες: αρνητικοί
  • Δεσμοπλαστικοί μικροκυτταρικοί όγκοι
    • Περισσότερο συχνοί σε ενδο-κοιλιακή εντόπιση
    • Αποκλίνουσα διαφοροποίηση
    • Wt1: θετική
  • Αδιαφοροποίητο συνοβιακό σάρκωμα
    • EMA: θετική (ακόμη και σε περιπτώσεις αρνητικές στις άλλες κερατίνες)
    • Κερατίνες: θετικές, κυρίως υψηλού μοριακού βάρους κυτοκερατίνες (60-70%)
    • CD99: θετικό στο 50-100% σε σπονδυλική στήλη και χαμηλής διαφοροποίησης μοτίβο (απουσία μεμβρανικού μοτίβου)
    • Bcl-2: θετική (79%)

 

Κύρια σημεία

  • PNET/ Σάρκωμα Ewing – Καλής και χαμηλής διαφοροποίησης όρια ενός φάσματος σαρκωμάτων από στρογγυλά κύτταρα με μερικό νευροεξωδερμικό φαινότυπο – Όγκοι οικογένειας Εwing  (EFTs)
  • Νευρικής ακρολοφίας προέλευση
  • 1% όλων των σαρκωμάτων μαλακών μορίων
  • PNET και σάρκωμα Ewing είναι σχετιζόμενες οντότητες και σήμερα αποτελούν μία ξεχωριστή ομάδα όγκων των οστών και μαλακών μορίων (ηλεκτρονική μικροσκοπία, ανοσοϊστοχημεία και κυτταρογενετικά χαρακτηριστικά είναι ιδιαίτερα παρόμοια)
  • Χειρουργική εξαίρεση και/ή ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία έχουν αυξανομένη επιβίωση από λιγότερο του 10% έως 40%.
  • Απουσία απάντησης σε προεγχειρητική χημειοθεραπεία
  • Πρόγνωση:
    • Στάδιο, εντόπιση, μέγεθος, ηλικία, απάντηση σε θεραπεία
    • EWS εξόνιο 7 σύντηξη με FLI1 εξόνιο 6- καλύτερη πρόγνωση
    • Διαγραφή 1p- κακή πρόγνωση
    • P53 μετάλλαξη - κακή πρόγνωση
X