6. Η επίδραση του ελέγχου στην συχνότητα εμφάνισης και θνητότητα

Η επίδραση του ελέγχου στην συχνότητα εμφάνισης και στην θνητότητα του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας είναι δύσκολο να διαπιστωθεί λόγω της απουσίας τυχαιοποιημένων μελετών πριν την έναρξη του. Σε ορισμένες χώρες ο έλεγχος υφίσταται για περισσότερο από 50 έτη αν και στο παρελθόν είχε οργανωθεί ανεπαρκώς, ή πιο πρόσφατα με την μορφή του ευκαιριακού ελέγχου σε χώρες όπου ο κίνδυνος του καρκίνου και των προκαρκινικών καταστάσεων μεταβάλλονταν. 

Επίδραση της επικράτησης του υψηλού-κινδύνου HPV στον καρκίνο του τραχήλου

  • Εφόσον η επικράτηση του καρκίνου του τραχήλου και των προκαρκινικών καταστάσεων εξαρτάται από τους υψηλού-κινδύνου τύπους του HPV, μπορεί να μεταβάλλεται σε βάθος χρόνου σε διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες. 
  • Το αποτέλεσμα του ελέγχου δύναται να υποκρύπτεται ή να διογκώνεται με αλλαγές στην επικράτηση των υψηλού-κινδύνου τύπων του HPV.

 

Οργανωμένα προγράμματα ελέγχου στις Σκανδιναβικές χώρες (Δανία, Φιλανδία, Ισλανδία, Νορβηγία και Σουηδία)

Τα αποτελέσματα περιεπλάκησαν από ποικίλους παράγοντες (Σχήμα 6.1):

  • Προβλήματα με την καταχώρηση του καρκίνου τα πρώτα έτη
  • Ευκαιριακός έλεγχος παράλληλα με τον οργανωμένο έλεγχο σε όλες τις Σκανδιναβικές χώρες πλην της Ισλανδίας
  • Διαφορετικές ηλικιακές ομάδες και μεσοδιαστήματα ελέγχου
  • Συμμόρφωση με το πρόγραμμα σε πέντε χώρες

Επιπλέον, η θνητότητα έχει μειωθεί στις μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες που δεν είχαν ελεγχθεί, και έχει αυξηθεί σε γυναίκες ηλικίας 20-29 ετών στη Φιλανδία, Νορβηγία και Σουηδία, που θα αναφερθεί με περισσότερες λεπτομέρειες παρακάτω σε αυτό το κεφάλαιο.

Από την στιγμή που ο έλεγχος έγινε οργανωμένος σε όλες αυτές τις χώρες, τα ποσοστά θνητότητας μειώθηκαν στα τρέχοντα επίπεδα κάτω των 5 ανά 100000 γυναικών (Σχήμα 6.2).

Σχήμα 6.1. Πίνακας I από Lååra et al. 1987
Σχήμα 6.2. Η θνητότητα στις Σκανδιναβικές χώρες από το 1958 έως το 2000 (από Αrbyn et al. 2008)

 

Η επίδραση του οργανωμένου ελέγχου στη Μεγάλη Βρετανία

Η συχνότητα εμφάνισης και η θνητότητα στη Μεγάλη Βρετανία σαν ολότητα σημείωσε μικρή μεταβολή κατά την διάρκεια των δεκαετιών 1970 και 1980 όταν υπήρξαν περίπου 4000 νέες περιπτώσεις και 2000 θάνατοι ανά έτος – με ελαφρά αύξηση προς τα τέλη της δεκαετίας του 1980 (Σχήμα 6.3.).

Όμως, αυτή η εμφανής έλλειψη της επίδρασης του ελέγχου των δεκαετιών 1970 και 1980 δεν ήταν σταθερή σε όλη την Μεγάλη Βρετανία: ο επιτυχής έλεγχος στο Aberdeen της Σκωτίας ήταν συγκρίσιμος με αυτόν της Φιλανδίας και της Ισλανδίας δίνοντας το παράδειγμα προς μίμηση και σε όλη την χώρα (Σχήμα 6.4; Macgregor et al. 1985).

Το Πρόγραμμα ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου του Εθνικού Συστήματος Υγείας εδραιώθηκε το 1988: η ηλεκτρονική κλήση και επανάκληση όλων των γυναικών ηλικίας 20-64 ετών είχε σημαντική επίδραση κατά τη διάρκεια της επόμενης δεκαετίας (Σχήμα 6.3).

 

Σχήμα 6.3. Συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου του τραχήλου στην Αγγλία, 1975 έως 2011
Σχήμα 6.4.  Αποτελέσματα επιτυχούς ελέγχου στο Aberdeen (Macgregor et al. 1985)

 

X